U bent hier: Home | Voor de bedrijven | Industrieën | Waterstof
Waterstof
Groningen Seaports maakt zich sterk voor het opschalen van de productie van groene waterstof. In Noord-Nederland zijn tientallen waterstofprojecten in ontwikkeling, waarvan een groot aantal in de haven van Delfzijl en de Eemshaven gepland staan.
Denk aan het realiseren van elektrolysers en waterstoffabrieken, het creëren van specifieke havenfaciliteiten, het ontwikkelen van een kunststofleidingensysteem (‘backbone’), maar ook de inzet van waterstof in het openbaar vervoer en de ontwikkeling van waterstoftankstations. Daarnaast is er grote behoefte aan nieuwe toepassingen in het waterstofecosysteem. Groningen Seaports zet daarom vol in op innovatie en biedt daartoe ruimte en faciliteiten voor testcentra, start-ups, scale-ups, pilot- en demofabrieken.
Uniek waterstof ecosysteem
Noord-Nederland heeft de afgelopen jaren vol ingezet op de ontwikkeling van een waterstofecosysteem. Het heeft dan ook Europese erkenning gekregen en wordt inmiddels aangemerkt als de leidende Hydrogen Valley in Europa: een volwaardige ecosysteem van groene waterstof, van productie, transport tot gebruik in industrie, mobiliteit en gebouwde omgeving. De unieke kenmerken van Noord-Nederland dragen daar aan bij: een groot potentieel aan grootschalige windenergie, voldoende locaties voor productie, een bestaande gasinfrastructuur, toegang tot de markt en kennis van en ervaring met transport en handel in gassen.
Kort samengevat: waarom Noord-Nederland?
Import waterstof
Voor de verduurzaming van de Nederlandse economie en energievoorziening is naast eigen en regionale productie ook waterstofimport nodig. Zo kan Nederland zijn huidige positie als Noordwest-Europese hub voor import en doorvoer van brandstoffen en grondstoffen behouden en versterken. Nederland heeft hiervoor een goede startpositie, maar moet dit doel waarmaken in een wereldwijd speelveld dat door de energietransitie snel verandert. Daarnaast zijn er nog veel onzekerheden over de markten en technologieën rondom waterstof. De Eemshaven heeft de ambitie en concrete plannen om waterstof te produceren en te importeren. Gasunie en Vopak onderzoeken gezamenlijk de mogelijkheden om de huidige LNG terminal in de Eemshaven geschikt te maken als importterminal voor waterstof.
NorthGrid
NorthGrid is de kartrekker en aanjager van een initiatief om de verduurzaming van de industrie in Noord-Nederland een ‘kickstart’ te geven. Samen met de leden van de raad van advies werkt NorthGrid aan het tot stand brengen van een leidingbundel die op korte termijn (eind 2026) de Eemshaven met het Chemie Park Delfzijl verbindt.
Deze leidingbundel bevat 2 relatief kleine leidingen (15 cm doorsnee) die op lage druk (< 16 bar) uitgevoerd zullen worden. De bedoeling is dat deze leidingen eerst waterstof zullen vervoeren. Later – als het nationale waterstofnetwerk klaar is – kunnen deze leidingen worden gebruikt om andere producten te vervoeren. Daarmee kunnen circulaire ketens tussen de twee gebieden tot stand komen ten behoeve van een verdere vergroening van deze regio.
Kunststof waterstofleiding
Groningen Seaports heeft in samenwerking met het bedrijf Pipelife Soluforce een kunststof leiding voor het transport van waterstof ontwikkeld. Erg uniek in de wereld van waterstoftransport en een wereldwijde primeur.
Omdat kwaliteit en veilige toepassing van deze leiding essentieel is voor het transport van waterstof heeft Kiwa de leiding getest en goedgekeurd. Hiervoor heeft Kiwa het KIWA-Covenant certificate op woensdag 26 juni 2019 uitgereikt tijdens de opening van Hystock Zuidwending, waar koning Willem-Alexander de openingshandeling verrichtte én zijn handtekening zette op een stukje waterstofbuis. Pipelife Soluforce werkt nauw samen met Groningen Seaports.
HyNorth
Het Noorden als koploper van de waterstofeconomie, dat is waar HyNorth volledig op inzet. We staan klaar voor bedrijven, kennisinstellingen, overheden en andere belanghebbenden op het gebied van waterstof in Noord-Nederland.
Het opzetten van een waterstofeconomie kan niemand alleen. De uitdagingen die zich voordoen voor een individueel bedrijf zijn complex en tijdrovend. Daarom zal HyNorth zich met steun van het regionaal bedrijfsleven, overheden en kennisinstellingen inzetten als ketenregisseur om de ontwikkeling van waterstofketens in Noord-Nederland aan te jagen.
Welke initiatieven spelen zich af op het gebied van waterstof in Noord-Nederland? Welke partijen zijn actief? Hoe verloopt de ontwikkeling van het waterstofecosysteem in Noord-Nederland? Allemaal vragen waar HyNorth bij kan helpen. Door ons actief portfoliomanagement kunnen we de laatste inzichten en ontwikkelingen op gebied van waterstof in Noord-Nederland delen.
Waterstof voor walstroom
Groningen Seaports is betrokken bij een project waarbij een mobiele brandstofcel-aggregaat op basis van waterstof ontworpen en getest gaat worden voor het leveren van walstroom in de haven van Delfzijl en de Eemshaven. Naast Groningen Seaports werken Port of Den Helder en Port of Harlingen mee aan dit project.
De technologie zal worden ontwikkeld en toegepast door Eekels Technology, Nedstack Fuel Cell Technology en Bredenoord, met ondersteuning vanuit FME. Met dit project wordt uitstoot van onder andere CO2, stikstof en geluidsoverlast voorkomen. Immers, de scheepsmotoren kunnen uit worden gezet zodra een schip is aangemeerd, omdat elektriciteit benodigd voor bijvoorbeeld de hotelfunctie dan kan worden geleverd via een mobiele brandstofcel-aggregaat. Uiteindelijk is de verwachting dat de mobiele brandstofcel-aggregaat naast toepassing als mobiele walstroom unit ook kan zorgen voor de behoefte aan een tijdelijke vraag van elektriciteit op bijvoorbeeld bouwplaatsen en evenementen. Eén van de investeerders in het project ‘waterstof voor walstroom’ is het Waddenfonds. Het maakt onderdeel uit van een omvangrijk investeringsprogramma in de vergroening van de scheepvaart op de Waddenzee onder de naam Green Shipping.
H2 hub Delfzijl
Duurzame energie speelt een steeds grotere rol in de energietransitie. Waterstof speelt hierbij een sleutelrol. De H2 Hub in Delfzijl vormt een cruciale schakel in de productie, opslag en distributie van groene waterstof. De H2 Hub in Delfzijl is een innovatieve faciliteit die zich richt op de zuivering en compressie van groene waterstof. Met een capaciteit van 4.000 kg waterstof per dag speelt deze hub een sleutelrol in de distributie naar verschillende afnemers. Waterstof die vrijkomt bij industriële processen zoals bij Nobian, wordt niet langer verspild, maar opgevangen, opgeslagen en vervoerd naar bedrijven die het kunnen gebruiken als schone energiebron.
Delfzijl is een strategische locatie voor de waterstofindustrie. De aanwezigheid van chemische bedrijven die waterstof als bijproduct produceren, maakt het een logische keuze voor de vestiging van de H2 Hub. Daarnaast beschikt de regio over een goed ontwikkelde infrastructuur, waardoor transport van waterstof naar andere delen van Nederland efficiënt en duurzaam kan verlopen. De H2 Hub in Delfzijl wordt ontwikkeld en geëxploiteerd door Green Planet.
Waterstof backbone Delfzijl
Waterstof (H2) biedt een oplossing voor de fluctuaties in het aanbod van duurzame energie, dat afhankelijk is van zon en wind. Binnen het Chemie Park Delfzijl stijgt de vraag naar waterstof, zowel bij gevestigde bedrijven als bij bedrijven die overwegen om zich op het industriegebied in Delfzijl te vestigen. De capaciteit van de bestaande H2 productie van Nobian is niet voldoende om in deze vraag te voorzien. Samen met Gasunie ontwikkelt Nobian een 20 MW electrolyser (Djewels 1) om de productiecapaciteit uit te breiden. Groningen Seaports is hier actief bij betrokken en is verantwoordelijk voor het leidingsysteem dat deze H2 binnen het Chemiepark gaat transporteren.
Groningen Seaports heeft hiervoor samen met Soluforce een kunststof waterstofleiding ontwikkeld, die de kosten voor het transport van waterstof significant kan verlagen. De beoogde route van de waterstofinfrastructuur loopt in eerste instantie vanaf de nieuw te bouwen waterstoffabriek Djewels 1 op het Nobian-terrein, parallel aan de dijk naar BioMCN. Nabij Teijin komt een voorziening voor een toekomstige aansluiting en ook het einde van de leiding wordt zodanig aangelegd dat dit in de toekomst eenvoudig uitgebreid kan worden. Concrete plannen hiervoor worden al gemaakt met de bouw van een tweede electrolyser, de komst van een duurzame kerosinefabriek (SkyNRG), de ontwikkeling van het bedrijventerrein Heveskes en het gebied ten zuiden van het Oosterhornkanaal. De waterstofbackbone wordt in fases uitgebreid zodat al deze gebieden met elkaar worden verbonden en er optimaal gebruik kan worden gemaakt van het beschikbare H2 door alle spelers op het Chemie Park Delfzijl.
Waterstof-
tankstation Delfzijl
De regio Groningen/Drenthe ontving in 2014 een subsidie van de Nederlandse overheid om twee waterstofbussen te laten rijden. In de regio staat een fabriek waar waterstof als restproduct vrijkomt. Dit kon gebruikt worden in het regionale busvervoer. Een publiek-privaat consortium vroeg TotalEnergies (toen PitPoint) om een kosteneffectief waterstoftankstation te ontwerpen, te bouwen, te onderhouden en te exploiteren.
De waterstof als restproduct is afkomstig van chemiebedrijf Nouryon (voormalig onderdeel van AkzoNobel). Om rijden op deze waterstof mogelijk te maken, is een publiek-privaat consortium opgericht met het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, de Provincie Groningen, het OV-bureau Groningen-Drenthe, Qbuzz, AkzoNobel en Groningen Seaports.
Dit pilotproject dient als testcase om bussen te laten rijden op waterstof. Het project is later aangesloten bij het door de Fuel Cells and Hydrogen Joint Undertaking (FCH-JU) medegefinancierde Europese High V.LO City programma. Dit programma stimuleert het versnelt introduceren van waterstofbussen. Vanaf begin 2018 is het H2 station in Delfzijl operationeel en worden de twee waterstofbussen door Qbuzz ingezet in de dienstregeling.
Neem contact op
Voor vragen of meer informatie over waterstof
Gerwin Mennega
Businessmanager energy, datacenters & hydrogen
