Nederlandse zeehavens vragen Europa om duidelijkheid over uitvoering Havenstrategie
De vijf Nederlandse zeehavens roepen Europese beleidsmakers op om de Europese Havenstrategie snel te vertalen naar concrete, uitvoerbare en voldoende gefinancierde maatregelen. Dat is nodig om investeringen in duurzame energie, infrastructuur en de weerbaarheid van Europese havens mogelijk te maken. De havenbedrijven van Amsterdam, Groningen Seaports, Moerdijk, Rotterdam en North Sea Port deden deze oproep op 29 september tijdens een bijeenkomst in Brussel. Hier brachten ze hun gezamenlijke position paper Full steam ahead onder de aandacht. De vijf havens werken samen binnen de Branche Organisatie Zeehavens (BOZ).
Tijdens de bijeenkomst gingen vertegenwoordigers van de havens in gesprek met Europarlementariërs Sérgio Gonçalves, Willemien Koning en Sara Matthieu. Sérgio Gonçalves is rapporteur voor het dossier in het Europees Parlement. Het gesprek werd geleid door Isabelle Ryckbost, secretaris-generaal van de European Sea Ports Organisation.
Van Europese ambitie naar uitvoering
De Europese Commissie presenteerde in maart 2026 de Europese Havenstrategie. Daarin worden havens nadrukkelijk erkend als strategische knooppunten voor handel, industrie, energie en veiligheid. De strategie richt zich onder meer op het concurrentievermogen van havens, de energietransitie, veiligheid en toegang tot financiering. Volgens de Nederlandse zeehavens is die erkenning een belangrijke stap. Nu moet duidelijk worden hoe de Europese ambities in de praktijk worden uitgevoerd. In hun gezamenlijke position paper leggen de havens drie prioriteiten op tafel: investeringszekerheid, duidelijke afspraken over strategische haveninfrastructuur en sterkere grensoverschrijdende samenwerking.
Zekerheid nodig voor grote investeringen
De verduurzaming en versterking van Europese havens vragen om grote investeringen. Het gaat bijvoorbeeld om energie-infrastructuur, kades, spoor- en vaarverbindingen en voorzieningen voor nieuwe energiedragers. Bedrijven kunnen zulke langetermijninvesteringen alleen doen als beleid, regelgeving en financiering voldoende voorspelbaar zijn.
De Nederlandse havens vragen Europa daarom om ruimte te houden voor langlopende afspraken en passende financiering. Nieuwe regelgeving moet bijdragen aan de veiligheid en weerbaarheid van havens, zonder noodzakelijke investeringen onnodig te vertragen.
Duidelijkheid over civiel en militair gebruik
Haveninfrastructuur kan vaak zowel voor civiele als voor militaire doeleinden worden gebruikt. Kades, spoorverbindingen, vaarwegen, energievoorzieningen en opslaglocaties zijn belangrijk voor de dagelijkse economie, maar kunnen ook nodig zijn voor militaire mobiliteit en de strategische weerbaarheid van Europa.
De Nederlandse havens steunen de erkenning van deze zogenoemde dual-use infrastructuur. Zij vragen de Europese Unie wel om duidelijk vast te leggen wie verantwoordelijk is voor de aanleg, beveiliging en financiering ervan. Ook moet de uitwerking samen met havenbedrijven, overheden en ondernemingen in de haven plaatsvinden.
Havens functioneren over grenzen heen
Goederenstromen, energieverbindingen en industriële ketens stoppen niet bij landsgrenzen. De Amsterdamse haven is bijvoorbeeld via binnenvaart, spoor, wegen, kabels en leidingen verbonden met andere Nederlandse en Europese regio’s.
De Nederlandse zeehavens vragen daarom om Europese regels en investeringen niet uitsluitend per lidstaat te organiseren. Meer samenwerking tussen havens en industrieclusters kan helpen om energie-infrastructuur, achterlandverbindingen, militaire mobiliteit en economische veiligheid beter op elkaar af te stemmen.
Samen verder werken aan uitvoering
De komende periode werkt het Europees Parlement verder aan zijn positie over de Europese Havenstrategie. De vijf Nederlandse zeehavens willen daarbij nauw blijven samenwerken met Europese beleidsmakers, andere havens en het bedrijfsleven.
Hun boodschap is helder: Europa heeft de strategische waarde van havens erkend. Nu zijn concrete keuzes nodig over regelgeving, financiering en verantwoordelijkheden, zodat havens hun bijdrage kunnen leveren aan een concurrerend, duurzaam en weerbaar Europa.
Isabelle Ryckbost vatte het aan het einde van de bijeenkomst treffend samen:“Investing in ports is investing in Europe.”
Lees de gezamenlijke position paper Full steam ahead van de Nederlandse zeehavens. Meer weten over de Branche Organisatie Zeehavens? Bezoek de website van BOZ.
