Historie Eemshaven

De vondst van zout en aardgas in de jaren 50 van de vorige eeuw in de provincie Groningen leidde tot de vestiging van een industrieel complex, gespecialiseerd in de basischemie, in Delfzijl. Deze industriële ontwikkeling gaf ook de aanzet tot de bouw van de Eemshaven in de toenmalige gemeente Uithuizermeeden (later Eemsmond, nu Het Hogeland).

In het jaarverslag van het havenschap over 1967 wordt voor het eerst gewag gemaakt van de Eemshaven. Als geestelijke vaders van het plan om de toekomstige Eemshaven daar te situeren waar die nu ligt, kunnen de Groninger waterstaatkundigen ir. J. van Veen en ir. N. Nanninga worden beschouwd. In 1976 kwam de eerste “klant” naar de Eemshaven: AG Ems nam een terreintje en een steiger in gebruik langs het Doekegatkanaal voor het passagiersvervoer naar en van het Duitse eiland Borkum. Daarna waren er weliswaar nog diverse initiatieven, maar eigenlijk duurde het zo’n 30 jaar voordat de Eemshaven pas aan het begin van deze eeuw echt tot wasdom kwam.

De komst van een moutfabriek in 2003 en een recyclingfirma in 2004 zorgden voor een kentering. Grote bedrijven in hun tak van sport die grote kansen zagen in Noord-Nederland, niet uit deze regio kwamen en bewust kozen voor een vestiging in de Eemshaven. Daarmee veranderde het ietwat negatieve beeld dat de haven tot dan toe had en kwam het spreekwoordelijke vliegwiel op gang. De nieuw ingezette koers van het havenbedrijf om upfront te investeren in havenfaciliteiten, zoals kades, droeg daaraan bij. De haven liet daarbij het oorspronkelijke idee als chemiehaven varen en transformeerde in een logistieke energiehaven.

Energie uit de Eemshaven

Diverse grote logistieke dienstverleners waren er inmiddels actief en via een trans-Atlantische datakabel werd de Eemshaven verbonden met de Verenigde Staten. In en om de haven verschenen ruim 100 windturbines en later werden er meerdere zonneparken aangelegd. Grote energiebedrijven bouwden er nieuwe energiecentrales en via een onderzeese hoogspanningskabel werden de elektriciteitsnetten van Nederland en Noorwegen met elkaar verbonden. Later kwam er eveneens een onderzeese hoogspanningsverbinding tussen Nederland en Denemarken tot stand.

In 2009 werd het eerste windpark op zee via de Eemshaven aangelegd en ondertussen is de haven uitgegroeid tot een van de belangrijkste offshore windhavens aan de Noordzee. Ook is de Eemshaven voor een aantal windparken de vaste onderhoudsbasis. Verder koos een wereldwijd opererende tankterminal operator de Eemshaven als vestigingsplek voor een olieterminal en herbergt de haven sinds 2022 bovendien een LNG terminal. Al met al komt ongeveer een derde van alle in Nederland geproduceerde energie vanuit de Eemshaven. Met een opgesteld vermogen van 8000 MW met recht een energiehaven van formaat, waardoor de haven eveneens aantrekkelijk is geworden voor grote energieafnemers, zoals datacenters. Naar verwachting zal de Eemshaven ook bij toekomstige ontwikkelingen op energiegebied, zoals bijvoorbeeld waterstof, een voorname rol blijven spelen.